Ga naar inhoud
SolidPrevent
Start gratis
Verkennen
← Alle sjablonen

9 thema’s · 21 risicovragen

Zorg & Welzijn RI&E

Voor zorglocaties, thuiszorg, welzijnsteams en kleine praktijken. Bespreek een echte dienst: transfers, prikgevaar, infecties, agressie en werkdruk hangen vaak samen met ruimte, hulpmiddelen en bezetting. De vragen helpen verbeteringen per taak en locatie te kiezen, zodat medewerkers veilig kunnen zorgen, ook bij cliënten thuis. Vul aan voor jouw behandelingen, cliëntgroepen en gebruikte stoffen.

Gebruik dit sjabloon

Zo haal je er waarde uit

  1. Loop de werkvloer na met de mensen die het werk doen. Controleer welke risico’s gelden en voeg ontbrekende situaties toe.
  2. Beoordeel de blootstelling en bestaande maatregelen. De sjablonen vullen geen risicoscores voor je in.
  3. Kies maatregelen, verantwoordelijken en deadlines. Controleer het resultaat en werk de RI&E bij als het werk verandert.

Dit zijn startpunten, geen erkende branche-RI&E-instrumenten. Vul ze aan voor jullie locaties, werkzaamheden en medewerkers. Bekijk wanneer toetsing nodig is.

Wat zit erin?

Tillen & transfers3 risicovragen

Worden passende tilhulpmiddelen gebruikt bij transfers van cliënten?

Observeer transfers met verschillende cliënten en in kleine ruimtes. Controleer beschikbaarheid, bereikbaarheid en staat van hulpmiddelen; vraag waarom medewerkers soms toch handmatig tillen.

Mogelijke maatregelen

  • Technisch: bied passende transferhulpmiddelen met voldoende manoeuvreerruimte.
  • Organisatorisch: regel het benodigde aantal bekwame medewerkers vóór iedere transfer.

Is er een actueel til- en transferplan dat in de praktijk wordt gevolgd?

Vergelijk cliëntgebonden afspraken met de huidige mobiliteit en de feitelijke werkplek. Laat vaste medewerkers en invallers de aanpak uitleggen en controleer wanneer een plan wordt herzien.

Mogelijke maatregelen

  • Organisatorisch: leg per cliënt passende hulpmiddelen, werkwijze en benodigde hulp vast.
  • Organisatorisch: herzie transferafspraken bij veranderde mobiliteit en oefen de werkwijze.

Wordt belasting door duwen, trekken en werken in lage houdingen beperkt?

Observeer bedden verplaatsen, wassen en rolstoelen duwen. Noteer werkhoogte, afstand, vloer en drempels; vraag naar klachten en of hulpmiddelen tijdens de dienst beschikbaar blijven.

Mogelijke maatregelen

  • Technisch: gebruik verstelbare bedden en onderhouden transportmiddelen met geschikte wielen.
  • Technisch: verwijder drempels en obstakels of pas de transportroute aan.
Prik- & snij-accidenten2 risicovragen

Worden naalden direct en veilig weggegooid in naaldcontainers?

Bekijk de handeling van gebruik tot weggooien. Controleer veilige naaldsystemen, bereikbare containers en vulniveau; vraag of doppen worden teruggezet of naalden door de ruimte worden gedragen.

Mogelijke maatregelen

  • Bron: gebruik geschikte veilige naaldsystemen om prikgevaar te verminderen.
  • Technisch: plaats passende naaldcontainers bij de handeling en vervang ze vóór overvulling.

Is er een direct bereikbare meld- en behandelroute voor prikaccidenten?

Laat medewerkers de contactroute aanwijzen, ook voor nachtdiensten en huisbezoeken. Controleer wie direct deskundige beoordeling regelt en of de route na een incident heeft gewerkt.

Mogelijke maatregelen

  • Organisatorisch: maak een direct bereikbare route naar deskundige beoordeling en medische opvolging.
  • Organisatorisch: oefen melden en controleer na een incident of de route snel werkte.
Agressie & ongewenst gedrag3 risicovragen

Is er een werkbare aanpak voor agressie van cliënten of bezoekers?

Bespreek situaties waarin spanning opliep en signalen vooraf. Controleer cliëntgebonden afspraken, veilige uitwijkmogelijkheden en hoe collega's hulp inschakelen, ook bij bezoek en nachtdiensten.

Mogelijke maatregelen

  • Organisatorisch: leg signalen, grenzen en een passende aanpak per risicosituatie vast.
  • Technisch: bied veilige uitwijkmogelijkheden en een werkend oproep- of alarmsysteem.

Kunnen medewerkers incidenten melden en nazorg krijgen?

Vraag of ook verbaal geweld en bijna-incidenten worden gemeld. Bekijk hoe snel opvang beschikbaar is en of meldingen leiden tot aangepaste cliëntafspraken, werkplekken of bezetting.

Mogelijke maatregelen

  • Organisatorisch: maak melden eenvoudig en regel tijdige opvang en professionele nazorg waar nodig.
  • Organisatorisch: bespreek patronen in meldingen en pas werkafspraken of bezetting aan.

Kunnen medewerkers bij alleen werken en huisbezoeken tijdig hulp krijgen?

Bekijk bereikbaarheid, onverwachte bezoekers, toegang en vertrek bij huisbezoeken. Test de hulproute en vraag wie een risicovol bezoek vooraf beoordeelt en wanneer samen werken nodig is.

Mogelijke maatregelen

  • Organisatorisch: beoordeel risicovolle bezoeken vooraf en plan waar nodig twee medewerkers.
  • Technisch: bied een getest alarm of oproepsysteem met een bereikbare achterwacht.
Infectiepreventie3 risicovragen

Is blootstelling aan infecties beperkt en zijn passende beschermingsmiddelen beschikbaar en in gebruik?

Bepaal per taak contact met lichaamsmateriaal en mogelijke besmettingsroutes. Controleer eerst werkproces en afscherming, daarna beschikbaarheid, keuze en correct gebruik van beschermingsmiddelen; bespreek vaccinatieadvies met de bedrijfsarts waar relevant.

Mogelijke maatregelen

  • Technisch: beperk contact en spatten met passende afscherming en een veilige werkplekindeling.
  • Persoonlijke bescherming: bied passende bescherming voor het resterende risico en oefen veilig aan- en uittrekken.

Worden hygiëne- en desinfectierichtlijnen gevolgd?

Observeer handhygiëne, schoon-vuilroutes en reinigen van gedeelde hulpmiddelen. Controleer of materialen dichtbij beschikbaar zijn en of tijdsdruk of inrichting de afgesproken werkwijze hindert.

Mogelijke maatregelen

  • Technisch: richt schoon-vuilscheiding en bereikbare handhygiënevoorzieningen in.
  • Organisatorisch: wijs reinigingstaken toe en controleer de uitvoering tijdens echte diensten.

Wordt infectierisico via lucht en dichtbij contact per werkplek beoordeeld?

Bekijk behandelkamers, gezamenlijke ruimtes en huisbezoeken: contactduur, bezetting en ventilatie verschillen. Laat deskundig beoordelen welke maatregelen passen bij de handeling en vermoedelijke infectie.

Mogelijke maatregelen

  • Technisch: verbeter ventilatie of gerichte afscherming op basis van de blootstellingsbeoordeling.
  • Organisatorisch: pas routes, bezetting en contactmomenten aan bij besmettingsrisico.
Werkdruk & PSA2 risicovragen

Is de werkdruk en bezetting in balans?

Vergelijk bezetting en deskundigheid met zorgzwaarte, reistijd en onverwachte taken. Vraag wat wordt overgeslagen, hoeveel overwerk voorkomt en of er ruimte is voor herstel na emotioneel zware situaties.

Mogelijke maatregelen

  • Bron: pas taakverdeling en bezetting aan de feitelijke zorgvraag en reistijd aan.
  • Organisatorisch: reserveer tijd voor pauzes, overdracht en herstel na belastende situaties.

Is er een toegankelijke vertrouwelijke meldroute voor ongewenst gedrag?

Vraag medewerkers waar zij terechtkunnen bij pesten, discriminatie of seksuele intimidatie, ook door collega's. Controleer vertrouwelijkheid, onafhankelijkheid en wat gebeurt als de leidinggevende betrokken is.

Mogelijke maatregelen

  • Organisatorisch: bied een onafhankelijke vertrouwelijke route en maak die bekend aan iedereen.
  • Organisatorisch: spreek gedrag en opvolging af en pak signalen zonder benadeling van de melder op.
Geneesmiddelen & werkstoffen2 risicovragen

Is blootstelling aan gevaarlijke geneesmiddelen en besmet materiaal beoordeeld waar dit voorkomt?

Ga na of bijvoorbeeld cytostatica voorkomen bij toedienen, verzorging, was of afval. Beoordeel met deskundige hulp huidcontact en inademing; neem thuiszorg en schoonmaak mee.

Mogelijke maatregelen

  • Technisch: gebruik waar passend gesloten toediening en veilige opvang van besmet materiaal.
  • Organisatorisch: maak met deskundige hulp taakgerichte afspraken voor morsen, was en afval.

Wordt huid- en luchtwegblootstelling aan reinigers en desinfectiemiddelen beperkt?

Bekijk producten, veiligheidsinformatiebladen en de tijd met natte handen of handschoenen. Observeer doseren en sprayen; vraag naar huidklachten en beoordeel alternatieven zonder infectiepreventie te verminderen.

Mogelijke maatregelen

  • Bron: kies minder schadelijke middelen en vermijd onnodig sprayen zonder hygiëne te verminderen.
  • Technisch: bied veilige dosering en passende ventilatie bij het gebruik van werkstoffen.
Organisatie en instructie2 risicovragen

Weten medewerkers hoe zij hun werk veilig uitvoeren?

Kijk mee tijdens een taak en laat medewerkers de belangrijkste risico's en maatregelen uitleggen. Controleer of instructies begrijpelijk zijn, aansluiten op de RI&E en ook gelden voor afwijkend werk; noteer wie extra uitleg of toezicht nodig heeft.

Mogelijke maatregelen

  • Organisatorisch: Leg de taak uit, demonstreer veilig werken en controleer of de medewerker dit kan uitvoeren
  • Organisatorisch: Wijs een aanspreekpunt aan dat toezicht houdt en instructies bij wijzigingen bijwerkt

Worden medewerkers betrokken bij de RI&E en het plan van aanpak?

Bespreek knelpunten met mensen uit verschillende functies, locaties en diensten, en waar aanwezig met de OR of PVT. Vergelijk hun ervaringen met observaties en meldingen; controleer of zij terugzien wat met hun inbreng is gedaan.

Mogelijke maatregelen

  • Organisatorisch: Betrek medewerkers en hun vertegenwoordiging bij de rondgang, prioriteiten en keuze van maatregelen
  • Organisatorisch: Maak de RI&E en voortgang toegankelijk en geef terugkoppeling op gemelde knelpunten
Passende bescherming voor medewerkers2 risicovragen

Krijgen jongeren, nieuwe medewerkers en uitzendkrachten passende begeleiding?

Controleer per taak wie het werk uitvoert, welke ervaring en instructie nodig zijn en welke extra regels voor jongeren gelden. Vraag nieuwe en ingeleende collega's naar hun introductie; controleer overdracht van relevante risico-informatie en toezicht tijdens het werk.

Mogelijke maatregelen

  • Bron: Sluit werk uit dat voor jongeren verboden of voor de medewerker nog niet verantwoord is en kies een veilige taak
  • Organisatorisch: Regel een gerichte introductie, vaste begeleider en overdracht van taakrisico's vóór de start

Kan het werk tijdig worden aangepast bij zwangerschap of gezondheidsbeperkingen?

Controleer of er een route is voor advies over zwangerschap, borstvoeding of beperkingen in het werk. Beoordeel taken en blootstelling met zo nodig vertrouwelijk advies van de bedrijfsarts; leg werkafspraken vast, geen diagnoses of medische details in de RI&E.

Mogelijke maatregelen

  • Bron: Neem de relevante blootstelling of belastende taak weg op basis van de beoordeelde risico's en het advies
  • Organisatorisch: Regel tijdig aangepast werk of werktijden en toegang tot vertrouwelijk bedrijfsartsadvies
Bijhouden en opvolgen2 risicovragen

Wordt de RI&E aangepast na incidenten en veranderingen in het werk?

Vergelijk de RI&E met recente ongevallen, bijna-ongevallen en veranderingen in taken, machines, stoffen, bezetting of locaties. Neem ook minder vaak uitgevoerd werk mee; controleer of oorzaken en nieuwe blootstelling tot aangepaste acties leiden.

Mogelijke maatregelen

  • Organisatorisch: Beoordeel risico's vóór een verandering en na incidenten met betrokken medewerkers
  • Organisatorisch: Plan een terugkerende review en verwerk bevindingen in de RI&E en het plan van aanpak

Heeft elke maatregel een eigenaar en wordt het resultaat gecontroleerd?

Controleer het plan van aanpak op prioriteit, verantwoordelijke en einddatum. Bekijk afgeronde acties op de werkplek en vraag medewerkers of de situatie is verbeterd; gebruik waar nodig een meting of deskundige beoordeling om het effect te controleren.

Mogelijke maatregelen

  • Organisatorisch: Geef elke actie een eigenaar, einddatum en middelen; pak de ernstigste risico's eerst aan
  • Organisatorisch: Controleer na uitvoering het effect en heropen de actie als het risico onvoldoende is verminderd