8 thema’s · 16 risicovragen
Productie & metaalbewerking RI&E
Praktisch startpunt voor productiebedrijven en metaalwerkplaatsen met machines, lassen, slijpen en intern transport. Vragen over afscherming, onderhoud, lasrook, stoffen, geluid en fysieke belasting helpen vervolgonderzoek en acties kiezen. Laat complexe processen en hoge risico's, zoals gevaarlijke blootstelling of besloten ruimten, aanvullend beoordelen door een passende deskundige.
Gebruik dit sjabloonZo haal je er waarde uit
- Loop de werkvloer na met de mensen die het werk doen. Controleer welke risico’s gelden en voeg ontbrekende situaties toe.
- Beoordeel de blootstelling en bestaande maatregelen. De sjablonen vullen geen risicoscores voor je in.
- Kies maatregelen, verantwoordelijken en deadlines. Controleer het resultaat en werk de RI&E bij als het werk verandert.
Dit zijn startpunten, geen erkende branche-RI&E-instrumenten. Vul ze aan voor jullie locaties, werkzaamheden en medewerkers. Bekijk wanneer toetsing nodig is.
Wat zit erin?
Machines & onderhoud2 risicovragen
Voorkomt de machine-inrichting contact met bewegende delen en wegvliegend materiaal?
Bekijk bedienen, invoeren en uitnemen bij zagen, persen, draaien en slijpen. Noteer wie dichtbij staat en hoe vaak. Controleer afscherming, beveiligingen en gemelde storingen; laat onduidelijke machineveiligheid deskundig beoordelen.
Mogelijke maatregelen
- Bron: Kies een werkproces waarbij handen buiten gevaarlijke machinezones blijven.
- Technisch: Herstel passende afscherming en beveiligingen en voorkom het overbruggen daarvan.
Zijn onderhoud, schoonmaak en het verhelpen van storingen veilig geregeld tegen onverwacht starten?
Bekijk geplande en spoedklussen aan machines, inclusief werk door monteurs van buiten. Noteer aanwezige energiebronnen en wie toegang heeft. Controleer machinegebonden afspraken en onderhoudsverslagen; laat de aanpak door een bevoegde deskundige bepalen.
Mogelijke maatregelen
- Technisch: Voorzie machines van passende middelen om gevaarlijke energie veilig te scheiden en te borgen.
- Organisatorisch: Laat alleen bevoegde medewerkers volgens beoordeelde machineafspraken onderhoud en storingswerk doen.
Lasrook, stof & producten2 risicovragen
Is blootstelling aan lasrook en stof bij lassen, snijden en slijpen beoordeeld en beperkt?
Noteer processen, materialen, coatings, taakduur en medewerkers in dezelfde ruimte. Bekijk afzuiging, onderhoud en beschikbare blootstellingsgegevens. Laat een deskundige ontbrekende blootstellingsbeoordeling en benodigde aanvullende bescherming bepalen.
Mogelijke maatregelen
- Bron: Kies waar mogelijk een proces of materiaal dat minder schadelijke rook en stof vormt.
- Technisch: Vang rook en stof bij de bron af met passende, onderhouden afzuiging.
Zijn risico's van ontvetters, koelmiddelen, verven en andere producten bekend en beheerst?
Maak een productoverzicht en bekijk mengen, aanbrengen, reinigen en opslag. Noteer huidcontact, dampen, duur en gebruikers. Vergelijk actuele veiligheidsinformatiebladen met het werk en vraag deskundig advies bij onduidelijke blootstelling of opslagrisico's.
Mogelijke maatregelen
- Bron: Vervang gevaarlijke producten door minder schadelijke alternatieven die geschikt zijn voor de taak.
- Technisch: Gebruik gesloten toevoer of dosering en passende voorzieningen voor ventilatie en opslag.
Werkstukken & transport2 risicovragen
Kunnen medewerkers werkstukken hanteren zonder zwaar tillen, kracht zetten of langdurig ongunstig werken?
Volg een werkstuk door het proces en noteer formaat, grip, herhaling en werkhouding. Vraag naar taakduur en klachten. Controleer bereikbaarheid van hijs- en tilmiddelen, werkhoogtes en hulpmiddelen tijdens verschillende productseries.
Mogelijke maatregelen
- Bron: Verander aanvoer en procesvolgorde zodat onnodig handmatig hanteren vervalt.
- Technisch: Gebruik passende tilmiddelen, opspanmiddelen en instelbare werkhoogtes.
Zijn voetgangers beschermd tegen voertuigen, verplaatste lasten en vallende voorraad?
Bekijk heftruckritten, laden, hijsen en lopen tijdens piekproductie. Noteer kruisingen en mensen in de buurt. Controleer routes, opslag, zicht, geschikt materieel en eerdere bijna-ongevallen; laat complexe hijssituaties apart beoordelen.
Mogelijke maatregelen
- Technisch: Scheid loop- en rijroutes fysiek en zorg voor stabiele opslag en passend transportmaterieel.
- Organisatorisch: Plan laad- en hijswerk zonder omstanders en spreek voorrang en bevoegdheden af.
Geluid & trillingen2 risicovragen
Zijn lawaaiige werkzaamheden in kaart gebracht en is de geluidblootstelling beperkt?
Noteer lawaaibronnen zoals persen, slijpers en perslucht, taakduur en medewerkers in aangrenzende zones. Bekijk onderhoud en bestaande beoordelingen of metingen. Laat ontbrekende beoordeling en eventuele aanvullende gehoorbescherming deskundig bepalen.
Mogelijke maatregelen
- Bron: Kies stillere processen en gereedschappen en herstel onnodige geluidbronnen.
- Technisch: Scherm lawaaibronnen passend af of plaats ze buiten bezette werkzones.
Wordt blootstelling aan trillend handgereedschap beperkt en zijn gereedschappen geschikt voor het werk?
Maak een overzicht van trillende taken, gebruikte gereedschappen en werkelijke gebruiksduur. Vraag naar klachten en benodigde kracht. Bekijk leveranciersinformatie en onderhoud; laat de blootstelling nader beoordelen als de omvang of beheersing onduidelijk is.
Mogelijke maatregelen
- Bron: Kies een bewerking met minder trillingen of vervang handwerk door een passend vast proces.
- Technisch: Gebruik geschikt trillingsarm gereedschap en houd het in goede staat.
Heet werk & bijzondere taken2 risicovragen
Zijn medewerkers en omstanders beschermd tegen hitte, straling en brand bij lassen en ander heet werk?
Bekijk vaste lasplekken en tijdelijk heet werk, ook door derden. Noteer omstanders, hete werkstukken en brandbare materialen. Controleer afscherming, werkafspraken, noodvoorzieningen en incidenten; laat vereiste aanvullende bescherming voor de taak bepalen.
Mogelijke maatregelen
- Bron: Gebruik waar mogelijk een verbinding of bewerking zonder heet werk.
- Technisch: Scherm het werk af en scheid vonken en hete delen van mensen en brandbaar materiaal.
Worden bijzondere risicotaken vooraf herkend en aanvullend beoordeeld voordat het werk start?
Vraag naar tanks betreden, ongebruikelijke reparaties en werk bij brandbare stoffen of stofvorming. Noteer omstandigheden, betrokken mensen en noodhulp. Controleer aanvullende beoordelingen; dit startsjabloon geeft geen werkwijze voor deze taken. Betrek een passende deskundige.
Mogelijke maatregelen
- Bron: Voorkom risicotaken door onderhoud vanaf een veilige plek en een ander procesontwerp.
- Organisatorisch: Laat een deskundige de taak beoordelen en stel uitvoering uit totdat de aanpak en noodhulp passend zijn.
Organisatie en instructie2 risicovragen
Weten medewerkers hoe zij hun werk veilig uitvoeren?
Kijk mee tijdens een taak en laat medewerkers de belangrijkste risico's en maatregelen uitleggen. Controleer of instructies begrijpelijk zijn, aansluiten op de RI&E en ook gelden voor afwijkend werk; noteer wie extra uitleg of toezicht nodig heeft.
Mogelijke maatregelen
- Organisatorisch: Leg de taak uit, demonstreer veilig werken en controleer of de medewerker dit kan uitvoeren
- Organisatorisch: Wijs een aanspreekpunt aan dat toezicht houdt en instructies bij wijzigingen bijwerkt
Worden medewerkers betrokken bij de RI&E en het plan van aanpak?
Bespreek knelpunten met mensen uit verschillende functies, locaties en diensten, en waar aanwezig met de OR of PVT. Vergelijk hun ervaringen met observaties en meldingen; controleer of zij terugzien wat met hun inbreng is gedaan.
Mogelijke maatregelen
- Organisatorisch: Betrek medewerkers en hun vertegenwoordiging bij de rondgang, prioriteiten en keuze van maatregelen
- Organisatorisch: Maak de RI&E en voortgang toegankelijk en geef terugkoppeling op gemelde knelpunten
Passende bescherming voor medewerkers2 risicovragen
Krijgen jongeren, nieuwe medewerkers en uitzendkrachten passende begeleiding?
Controleer per taak wie het werk uitvoert, welke ervaring en instructie nodig zijn en welke extra regels voor jongeren gelden. Vraag nieuwe en ingeleende collega's naar hun introductie; controleer overdracht van relevante risico-informatie en toezicht tijdens het werk.
Mogelijke maatregelen
- Bron: Sluit werk uit dat voor jongeren verboden of voor de medewerker nog niet verantwoord is en kies een veilige taak
- Organisatorisch: Regel een gerichte introductie, vaste begeleider en overdracht van taakrisico's vóór de start
Kan het werk tijdig worden aangepast bij zwangerschap of gezondheidsbeperkingen?
Controleer of er een route is voor advies over zwangerschap, borstvoeding of beperkingen in het werk. Beoordeel taken en blootstelling met zo nodig vertrouwelijk advies van de bedrijfsarts; leg werkafspraken vast, geen diagnoses of medische details in de RI&E.
Mogelijke maatregelen
- Bron: Neem de relevante blootstelling of belastende taak weg op basis van de beoordeelde risico's en het advies
- Organisatorisch: Regel tijdig aangepast werk of werktijden en toegang tot vertrouwelijk bedrijfsartsadvies
Bijhouden en opvolgen2 risicovragen
Wordt de RI&E aangepast na incidenten en veranderingen in het werk?
Vergelijk de RI&E met recente ongevallen, bijna-ongevallen en veranderingen in taken, machines, stoffen, bezetting of locaties. Neem ook minder vaak uitgevoerd werk mee; controleer of oorzaken en nieuwe blootstelling tot aangepaste acties leiden.
Mogelijke maatregelen
- Organisatorisch: Beoordeel risico's vóór een verandering en na incidenten met betrokken medewerkers
- Organisatorisch: Plan een terugkerende review en verwerk bevindingen in de RI&E en het plan van aanpak
Heeft elke maatregel een eigenaar en wordt het resultaat gecontroleerd?
Controleer het plan van aanpak op prioriteit, verantwoordelijke en einddatum. Bekijk afgeronde acties op de werkplek en vraag medewerkers of de situatie is verbeterd; gebruik waar nodig een meting of deskundige beoordeling om het effect te controleren.
Mogelijke maatregelen
- Organisatorisch: Geef elke actie een eigenaar, einddatum en middelen; pak de ernstigste risico's eerst aan
- Organisatorisch: Controleer na uitvoering het effect en heropen de actie als het risico onvoldoende is verminderd