8 thema’s · 16 risicovragen
Kinderopvang & onderwijs RI&E
Praktisch startpunt voor medewerkers van kinderopvang, scholen en onderwijsorganisaties. Het richt zich op hun werk: tillen en laag werken, infectiecontact, binnenklimaat, geluid, werkdruk en contact met ouders of leerlingen. De vragen helpen werkplekken en teamafspraken verbeteren. Voeg praktijklokalen en andere bijzondere taken apart toe.
Gebruik dit sjabloonZo haal je er waarde uit
- Loop de werkvloer na met de mensen die het werk doen. Controleer welke risico’s gelden en voeg ontbrekende situaties toe.
- Beoordeel de blootstelling en bestaande maatregelen. De sjablonen vullen geen risicoscores voor je in.
- Kies maatregelen, verantwoordelijken en deadlines. Controleer het resultaat en werk de RI&E bij als het werk verandert.
Dit zijn startpunten, geen erkende branche-RI&E-instrumenten. Vul ze aan voor jullie locaties, werkzaamheden en medewerkers. Bekijk wanneer toetsing nodig is.
Wat zit erin?
Tillen & werkhouding2 risicovragen
Kunnen medewerkers kinderen en materialen verplaatsen zonder onnodige lichamelijke belasting?
Bekijk verzorgen, helpen, bedjes gebruiken en ruimtes ombouwen. Noteer wanneer tillen nodig is, hoe vaak en onder welke omstandigheden. Vraag naar klachten en controleer of geschikte hulpmiddelen en veilige zelfstandige opstapmogelijkheden bruikbaar zijn.
Mogelijke maatregelen
- Bron: Richt dagelijkse taken zo in dat kinderen waar passend veilig zelf kunnen op- en afstappen.
- Technisch: Gebruik passende verzorgingshoogtes en hulpmiddelen voor het verplaatsen van materialen.
Kunnen medewerkers laag werken, zitten en beeldschermwerk afwisselen in passende werkhoudingen?
Bekijk begeleiden op de vloer, werken aan kindertafels, nakijken en administratie. Noteer taakduur en houdingen en vraag naar ongemak. Controleer zit- en werkplekken voor volwassenen en de mogelijkheden om werkzaamheden af te wisselen.
Mogelijke maatregelen
- Technisch: Bied passend volwassen meubilair en een instelbare werkplek voor administratieve taken.
- Organisatorisch: Wissel laag werk, staan en bureauwerk af en voorkom lange reeksen dezelfde houding.
Infectiecontact & binnenlucht2 risicovragen
Is blootstelling van medewerkers aan lichaamsvloeistoffen en mogelijk besmet materiaal beperkt?
Bekijk verzorgen, toiletbegeleiding, eerste hulp en schoonmaken. Noteer contactmomenten, betrokken functies en beschikbare voorzieningen. Controleer taakgerichte hygiëneafspraken en meldingen; vraag deskundige beoordeling bij bijzondere blootstelling of persoonlijke kwetsbaarheid.
Mogelijke maatregelen
- Technisch: Zorg voor handhygiënevoorzieningen en gescheiden plekken voor schoon en vervuild materiaal.
- Organisatorisch: Maak taakgerichte afspraken voor hygiëne, vervuiling en het melden van blootstellingsincidenten.
Zijn ventilatie en temperatuur geschikt voor medewerkers tijdens bezette les- en opvanguren?
Bekijk lokalen, groepsruimtes en personeelsruimtes tijdens volle bezetting. Vraag wanneer klachten ontstaan en hoe lang medewerkers daar werken. Controleer ventilatiegebruik, onderhoud en beschikbare onderzoeksgegevens; laat aanhoudende problemen nader beoordelen.
Mogelijke maatregelen
- Technisch: Herstel en onderhoud ventilatie en regel passende zonwering of klimaatvoorzieningen.
- Organisatorisch: Stem ruimtegebruik en bezetting af op de voorzieningen en volg binnenklimaatmeldingen op.
Geluid & spreken2 risicovragen
Is hinderlijk of mogelijk schadelijk geluid tijdens groepsactiviteiten beoordeeld en beperkt?
Bekijk lessen, spel, muziek en bewegingsactiviteiten. Noteer geluidsbronnen, verblijfsduur en welke medewerkers blootstaan. Vraag naar klachten en slecht hoorbare signalen; controleer akoestiek en laat mogelijke schadelijke blootstelling deskundig beoordelen.
Mogelijke maatregelen
- Bron: Verminder gelijktijdige lawaaibronnen door activiteiten anders te verdelen.
- Technisch: Verbeter de akoestiek met voorzieningen die geschikt zijn voor het gebruik van de ruimte.
Kunnen medewerkers instructie geven zonder langdurig hun stem te verheffen?
Vraag bij welke lessen, groepen en buitenactiviteiten hard spreken nodig is en hoe lang. Bespreek stemklachten en herstel. Bekijk groepsopstelling, hoorbaarheid en beschikbare ondersteuning en vraag bij aanhoudende klachten professioneel advies.
Mogelijke maatregelen
- Bron: Verminder achtergrondgeluid en organiseer instructie dichtbij de groep.
- Technisch: Bied passende akoestische of spraakondersteuning waar de ruimte dit vraagt.
Werkdruk & sociaal contact2 risicovragen
Zijn begeleiding, voorbereiding en administratie uitvoerbaar met de beschikbare bezetting?
Bespreek gewone weken, ziektevervanging en pieken zoals oudergesprekken. Vraag welke taken botsen en wanneer pauzes vervallen. Vergelijk roosters, voorbereidingstijd en meldingen en leg vast waar medewerkers onvoldoende regelruimte hebben.
Mogelijke maatregelen
- Bron: Schrap overbodige administratie en pas taakpakket en planning aan de beschikbare capaciteit aan.
- Organisatorisch: Regel voorbereidingstijd, pauzevervanging en een route om overbelasting tijdig te bespreken.
Zijn medewerkers voorbereid op agressie of grensoverschrijdend gedrag van ouders, leerlingen of anderen?
Vraag naar lastige gesprekken, incidenten in groepen en alleen gevoerde gesprekken. Noteer frequentie en betrokken functies. Bekijk incidentmeldingen, hulpopties en nazorg; bespreek of medewerkers werkelijk kunnen stoppen en ondersteuning krijgen.
Mogelijke maatregelen
- Technisch: Richt gespreksplekken in met een veilige uitweg en bruikbare hulpalarmering.
- Organisatorisch: Leg gedragsgrenzen, begeleiding bij risicogesprekken en opvang na incidenten vast.
Veilige ruimtes & neventaken2 risicovragen
Kunnen medewerkers zich veilig verplaatsen tussen lokalen, opslag en buitenruimtes?
Loop routes na tijdens halen en brengen, opruimen en pauzes. Noteer speelgoed, tassen, natte plekken en materiaal dat routes belemmert. Controleer licht, vloeren en vluchtwegen en gebruik eerdere meldingen bij de beoordeling.
Mogelijke maatregelen
- Technisch: Zorg voor voldoende opslag, passende verlichting en veilige vloeren en looproutes.
- Organisatorisch: Maak afspraken om materiaal direct op te bergen en gebreken snel te melden en op te volgen.
Zijn risico's van schoonmaak, klein onderhoud en praktische lessen voor medewerkers apart beoordeeld?
Breng taken zoals ophangen, klussen, koken en werken met gereedschap of stoffen in kaart. Noteer wie dit doet, hoe vaak en met welke middelen. Controleer taakafspraken en deskundigheid; voeg voor praktijklokalen en bijzondere taken een passende aanvullende beoordeling toe.
Mogelijke maatregelen
- Bron: Laat medewerkers taken buiten hun deskundigheid niet uitvoeren en kies veiliger lesmaterialen waar mogelijk.
- Organisatorisch: Laat bijzondere taken vooraf beoordelen en uitvoeren door daarvoor toegeruste medewerkers.
Organisatie en instructie2 risicovragen
Weten medewerkers hoe zij hun werk veilig uitvoeren?
Kijk mee tijdens een taak en laat medewerkers de belangrijkste risico's en maatregelen uitleggen. Controleer of instructies begrijpelijk zijn, aansluiten op de RI&E en ook gelden voor afwijkend werk; noteer wie extra uitleg of toezicht nodig heeft.
Mogelijke maatregelen
- Organisatorisch: Leg de taak uit, demonstreer veilig werken en controleer of de medewerker dit kan uitvoeren
- Organisatorisch: Wijs een aanspreekpunt aan dat toezicht houdt en instructies bij wijzigingen bijwerkt
Worden medewerkers betrokken bij de RI&E en het plan van aanpak?
Bespreek knelpunten met mensen uit verschillende functies, locaties en diensten, en waar aanwezig met de OR of PVT. Vergelijk hun ervaringen met observaties en meldingen; controleer of zij terugzien wat met hun inbreng is gedaan.
Mogelijke maatregelen
- Organisatorisch: Betrek medewerkers en hun vertegenwoordiging bij de rondgang, prioriteiten en keuze van maatregelen
- Organisatorisch: Maak de RI&E en voortgang toegankelijk en geef terugkoppeling op gemelde knelpunten
Passende bescherming voor medewerkers2 risicovragen
Krijgen jongeren, nieuwe medewerkers en uitzendkrachten passende begeleiding?
Controleer per taak wie het werk uitvoert, welke ervaring en instructie nodig zijn en welke extra regels voor jongeren gelden. Vraag nieuwe en ingeleende collega's naar hun introductie; controleer overdracht van relevante risico-informatie en toezicht tijdens het werk.
Mogelijke maatregelen
- Bron: Sluit werk uit dat voor jongeren verboden of voor de medewerker nog niet verantwoord is en kies een veilige taak
- Organisatorisch: Regel een gerichte introductie, vaste begeleider en overdracht van taakrisico's vóór de start
Kan het werk tijdig worden aangepast bij zwangerschap of gezondheidsbeperkingen?
Controleer of er een route is voor advies over zwangerschap, borstvoeding of beperkingen in het werk. Beoordeel taken en blootstelling met zo nodig vertrouwelijk advies van de bedrijfsarts; leg werkafspraken vast, geen diagnoses of medische details in de RI&E.
Mogelijke maatregelen
- Bron: Neem de relevante blootstelling of belastende taak weg op basis van de beoordeelde risico's en het advies
- Organisatorisch: Regel tijdig aangepast werk of werktijden en toegang tot vertrouwelijk bedrijfsartsadvies
Bijhouden en opvolgen2 risicovragen
Wordt de RI&E aangepast na incidenten en veranderingen in het werk?
Vergelijk de RI&E met recente ongevallen, bijna-ongevallen en veranderingen in taken, machines, stoffen, bezetting of locaties. Neem ook minder vaak uitgevoerd werk mee; controleer of oorzaken en nieuwe blootstelling tot aangepaste acties leiden.
Mogelijke maatregelen
- Organisatorisch: Beoordeel risico's vóór een verandering en na incidenten met betrokken medewerkers
- Organisatorisch: Plan een terugkerende review en verwerk bevindingen in de RI&E en het plan van aanpak
Heeft elke maatregel een eigenaar en wordt het resultaat gecontroleerd?
Controleer het plan van aanpak op prioriteit, verantwoordelijke en einddatum. Bekijk afgeronde acties op de werkplek en vraag medewerkers of de situatie is verbeterd; gebruik waar nodig een meting of deskundige beoordeling om het effect te controleren.
Mogelijke maatregelen
- Organisatorisch: Geef elke actie een eigenaar, einddatum en middelen; pak de ernstigste risico's eerst aan
- Organisatorisch: Controleer na uitvoering het effect en heropen de actie als het risico onvoldoende is verminderd