8 thema’s · 17 risicovragen

Detailhandel RI&E

Praktisch startpunt voor winkels met verkoop, kassa, voorraad en goederenontvangst. Het behandelt onder meer tillen, repeterend kassawerk, aanvullen, snijgereedschap, agressie en piekdrukte, zodat teams gerichte verbeteringen voor winkelvloer en magazijn kunnen kiezen.

Gebruik dit sjabloon

Zo haal je er waarde uit

Loop de werkvloer na met de mensen die het werk doen. Controleer welke risico’s gelden en voeg ontbrekende situaties toe.
Beoordeel de blootstelling en bestaande maatregelen. De sjablonen vullen geen risicoscores voor je in.
Kies maatregelen, verantwoordelijken en deadlines. Controleer het resultaat en werk de RI&E bij als het werk verandert.

Dit zijn startpunten, geen erkende branche-RI&E-instrumenten. Vul ze aan voor jullie locaties, werkzaamheden en medewerkers. Bekijk wanneer toetsing nodig is.

Wat zit erin?

Goederen & voorraad2 risicovragen

Kunnen medewerkers goederen ontvangen en verplaatsen zonder zwaar tillen of ongunstig duwen en trekken?

Bekijk een levering van aankomst tot schap. Noteer verpakkingen, herhalingen, drempels en ruimte voor hulpmiddelen. Vraag naar klachten en controleer of karren en hefmiddelen beschikbaar en bruikbaar zijn tijdens drukte.

Mogelijke maatregelen

Bron: Laat leveranciers goederen in beter hanteerbare verpakkingen en op geschikte plaatsen afleveren.
Technisch: Gebruik passende transport- en tilhulpmiddelen en maak de route vlak en vrij.

Staat voorraad stabiel en kunnen medewerkers artikelen veilig bereiken?

Bekijk schappen, stellingen en tijdelijke opslag bij acties. Vraag welke artikelen vaak worden gepakt en hoe. Controleer schade, stapelwijze, bereikbaarheid en meldingen van vallende goederen of onveilige opstapjes.

Mogelijke maatregelen

Bron: Bewaar zware en vaak gebruikte artikelen op goed bereikbare plekken.
Technisch: Zorg voor stabiele passende stellingen en geschikte toegangsmiddelen voor voorraad die hoger staat.

Kassa & verkoopwerk2 risicovragen

Is kassawerk zo ingericht dat ver reiken, draaien en herhaalde bewegingen worden beperkt?

Observeer scannen, inpakken en betalingen tijdens een druk moment. Vraag naar duur, links- of rechtshandig gebruik en klachten. Bekijk plaatsing van scanner, scherm, artikelen en stoel en noteer knelpunten per gebruiker.

Mogelijke maatregelen

Technisch: Pas de kassawerkplek aan zodat veelgebruikte onderdelen binnen comfortabel bereik liggen.
Organisatorisch: Wissel kassawerk af met taken die andere bewegingen en houdingen vragen.

Kunnen medewerkers langdurig staan en gebukt werken bij verkoop en aanvullen beperken?

Bekijk bedienen, prijslabels plaatsen en schappen aanvullen. Vraag hoe lang medewerkers dezelfde houding aanhouden en wanneer rust mogelijk is. Controleer werkhoogtes en hulpmiddelen en gebruik meldingen van ongemak bij de beoordeling.

Mogelijke maatregelen

Technisch: Gebruik passende werkhoogtes en hulpmiddelen voor laag of hoog geplaatste artikelen.
Organisatorisch: Verdeel staan, lopen, zitten en aanvullen over de dienst met haalbare herstelmomenten.

Winkelvloer & gereedschap3 risicovragen

Blijven winkel- en magazijnroutes veilig tijdens schoonmaak, leveringen en aanvullen?

Controleer routes bij opening, leveringen en sluiting. Noteer plekken met vocht, verpakkingen of weinig ruimte en hoe lang die situatie duurt. Bekijk schoonmaakafspraken, bijna-ongevallen en vrije vluchtwegen.

Mogelijke maatregelen

Bron: Plan leveringen en aanvullen zo dat goederen niet in drukke looproutes hoeven te staan.
Technisch: Richt vrije looproutes en veilige laad- en opslagplekken in en herstel gladde of beschadigde vloeren.

Worden verpakkingen en artikelen geopend of bewerkt met gereedschap dat snijletsel beperkt?

Bekijk dozen openen en, indien aanwezig, artikelen snijden of verpakken. Noteer gereedschappen, gebruiksfrequentie en wie ze gebruikt. Controleer afscherming, veilige opberging, gebruiksinstructies en eerdere snij-incidenten.

Mogelijke maatregelen

Bron: Kies verpakkingen die zonder mes kunnen worden geopend en vervang onveilig snijgereedschap.
Technisch: Gebruik passend veiligheidsgereedschap en houd machineafscherming intact.

Zijn alarmering en ontruiming bruikbaar tijdens winkeldiensten, ook met klanten en bezoekers aanwezig?

Bekijk gewone en drukke winkeldiensten, ook koopavonden. Vraag wie hulp alarmeert en klanten naar een veilige uitgang begeleidt. Controleer vrije routes, gebouwafspraken en oefeningen en of bedrijfshulpverlening bij de feitelijke bezetting past.

Mogelijke maatregelen

Technisch: Houd vluchtwegen, uitgangen en alarmvoorzieningen vrij, bereikbaar en bruikbaar.
Organisatorisch: Regel passende bedrijfshulpverlening per dienst en oefen ontruiming met bezoekers in gedachten.

Klantcontact & alleen werken2 risicovragen

Zijn medewerkers beschermd tegen agressie bij klachten, leeftijdscontroles en diefstal?

Vraag welke klantsituaties escaleren, op welke tijden en welke medewerkers betrokken zijn. Bekijk incidentmeldingen, winkelindeling en mogelijkheden om afstand te nemen of hulp te krijgen. Bespreek of afspraken in de praktijk uitvoerbaar zijn.

Mogelijke maatregelen

Technisch: Richt klantcontactplekken in met een veilige uitweg en een bruikbare manier om hulp te alarmeren.
Organisatorisch: Leg grenzen aan klantgedrag, hulp inschakelen en opvang na incidenten vast en oefen deze afspraken.

Zijn openen, sluiten en geldhandelingen veilig geregeld als weinig mensen aanwezig zijn?

Breng openings- en sluitdiensten, geldverplaatsingen en achteruitgangen in kaart. Vraag wie alleen werkt en hoe hulp bereikbaar is. Controleer roosters, zichtbaarheid van geld en afspraken na een uitblijvend contactmoment.

Mogelijke maatregelen

Bron: Beperk contant geld op de werkplek en voorkom risicovolle geldhandelingen door alleenwerkers.
Organisatorisch: Plan passende bezetting en duidelijke contact- en noodafspraken voor openen en sluiten.

Bezetting & werkomstandigheden2 risicovragen

Sluiten roosters en taken aan op piekdrukte en kan iedereen pauze nemen?

Vergelijk actieperiodes, levermomenten en klantpieken met de bezetting. Vraag naar extra diensten, gemiste pauzes en taken die tegelijkertijd moeten gebeuren. Gebruik roosters en terugkerende meldingen om knelpunten vast te leggen.

Mogelijke maatregelen

Bron: Stem de hoeveelheid gelijktijdige taken en levermomenten af op de beschikbare bezetting.
Organisatorisch: Plan vervanging voor pauzes en bespreek tijdig extra capaciteit tijdens bekende pieken.

Zijn temperatuur, tocht en verlichting passend bij werk op de winkelvloer en in opslagruimten?

Bekijk kassa's bij deuren, warme winkelzones en gekoelde opslag waar medewerkers werken. Noteer taken, verblijfsduur en seizoensverschillen. Vraag naar klachten en controleer verlichting, klimaatvoorzieningen en onderhoud.

Mogelijke maatregelen

Technisch: Verbeter verlichting en klimaatvoorzieningen op de betreffende werkplekken en beperk tocht.
Organisatorisch: Plan werk en herstel zo dat medewerkers niet onnodig lang in ongunstige omstandigheden blijven.

Organisatie en instructie2 risicovragen

Weten medewerkers hoe zij hun werk veilig uitvoeren?

Kijk mee tijdens een taak en laat medewerkers de belangrijkste risico's en maatregelen uitleggen. Controleer of instructies begrijpelijk zijn, aansluiten op de RI&E en ook gelden voor afwijkend werk; noteer wie extra uitleg of toezicht nodig heeft.

Mogelijke maatregelen

Organisatorisch: Leg de taak uit, demonstreer veilig werken en controleer of de medewerker dit kan uitvoeren
Organisatorisch: Wijs een aanspreekpunt aan dat toezicht houdt en instructies bij wijzigingen bijwerkt

Worden medewerkers betrokken bij de RI&E en het plan van aanpak?

Bespreek knelpunten met mensen uit verschillende functies, locaties en diensten, en waar aanwezig met de OR of PVT. Vergelijk hun ervaringen met observaties en meldingen; controleer of zij terugzien wat met hun inbreng is gedaan.

Mogelijke maatregelen

Organisatorisch: Betrek medewerkers en hun vertegenwoordiging bij de rondgang, prioriteiten en keuze van maatregelen
Organisatorisch: Maak de RI&E en voortgang toegankelijk en geef terugkoppeling op gemelde knelpunten

Passende bescherming voor medewerkers2 risicovragen

Krijgen jongeren, nieuwe medewerkers en uitzendkrachten passende begeleiding?

Controleer per taak wie het werk uitvoert, welke ervaring en instructie nodig zijn en welke extra regels voor jongeren gelden. Vraag nieuwe en ingeleende collega's naar hun introductie; controleer overdracht van relevante risico-informatie en toezicht tijdens het werk.

Mogelijke maatregelen

Bron: Sluit werk uit dat voor jongeren verboden of voor de medewerker nog niet verantwoord is en kies een veilige taak
Organisatorisch: Regel een gerichte introductie, vaste begeleider en overdracht van taakrisico's vóór de start

Kan het werk tijdig worden aangepast bij zwangerschap of gezondheidsbeperkingen?

Controleer of er een route is voor advies over zwangerschap, borstvoeding of beperkingen in het werk. Beoordeel taken en blootstelling met zo nodig vertrouwelijk advies van de bedrijfsarts; leg werkafspraken vast, geen diagnoses of medische details in de RI&E.

Mogelijke maatregelen

Bron: Neem de relevante blootstelling of belastende taak weg op basis van de beoordeelde risico's en het advies
Organisatorisch: Regel tijdig aangepast werk of werktijden en toegang tot vertrouwelijk bedrijfsartsadvies

Bijhouden en opvolgen2 risicovragen

Wordt de RI&E aangepast na incidenten en veranderingen in het werk?

Vergelijk de RI&E met recente ongevallen, bijna-ongevallen en veranderingen in taken, machines, stoffen, bezetting of locaties. Neem ook minder vaak uitgevoerd werk mee; controleer of oorzaken en nieuwe blootstelling tot aangepaste acties leiden.

Mogelijke maatregelen

Organisatorisch: Beoordeel risico's vóór een verandering en na incidenten met betrokken medewerkers
Organisatorisch: Plan een terugkerende review en verwerk bevindingen in de RI&E en het plan van aanpak

Heeft elke maatregel een eigenaar en wordt het resultaat gecontroleerd?

Controleer het plan van aanpak op prioriteit, verantwoordelijke en einddatum. Bekijk afgeronde acties op de werkplek en vraag medewerkers of de situatie is verbeterd; gebruik waar nodig een meting of deskundige beoordeling om het effect te controleren.

Mogelijke maatregelen

Organisatorisch: Geef elke actie een eigenaar, einddatum en middelen; pak de ernstigste risico's eerst aan
Organisatorisch: Controleer na uitvoering het effect en heropen de actie als het risico onvoldoende is verminderd