9 thema’s · 21 risicovragen
Bouw & Installatie RI&E
Voor bouw-, installatie- en afbouwteams die op wisselende locaties werken. Bekijk het werk vóór de start en opnieuw wanneer de situatie verandert: hoogte, machines, stof, elektriciteit, fysieke belasting en samenwerking op de bouwplaats. De vragen maken zichtbaar welke afscherming, werkmethode of planning nodig is vóór een ploeg begint. Vul aan voor jouw projecten, onderaannemers en bijzondere werkzaamheden.
Gebruik dit sjabloonZo haal je er waarde uit
- Loop de werkvloer na met de mensen die het werk doen. Controleer welke risico’s gelden en voeg ontbrekende situaties toe.
- Beoordeel de blootstelling en bestaande maatregelen. De sjablonen vullen geen risicoscores voor je in.
- Kies maatregelen, verantwoordelijken en deadlines. Controleer het resultaat en werk de RI&E bij als het werk verandert.
Dit zijn startpunten, geen erkende branche-RI&E-instrumenten. Vul ze aan voor jullie locaties, werkzaamheden en medewerkers. Bekijk wanneer toetsing nodig is.
Wat zit erin?
Valgevaar op hoogte3 risicovragen
Wordt op hoogte met deugdelijke steigers of beveiliging gewerkt?
Bekijk toegang, werkduur, ondergrond en bereik op hoogte. Controleer opbouw en staat van steigers en bespreek of een ladder voor deze taak een geschikte werkplek is.
Mogelijke maatregelen
- Bron: voer werk op de grond uit of gebruik vooraf samengestelde onderdelen waar mogelijk.
- Technisch: kies een passende werkvloer met collectieve valbeveiliging en veilige toegang.
Zijn vloeropeningen en randen afgezet?
Loop elke verdieping en controleer openingen, dakranden en tijdelijke verwijdering van leuningen. Bekijk of afdekking vastligt en wie beveiliging herstelt na levering of werkzaamheden.
Mogelijke maatregelen
- Technisch: plaats stevige randbeveiliging en geborgde, voldoende draagkrachtige afdekkingen.
- Organisatorisch: laat beveiliging alleen gecontroleerd verwijderen en vóór vrijgave terugplaatsen.
Zijn mensen onder werk op hoogte beschermd tegen vallend materiaal?
Bekijk boven elkaar uitgevoerde taken, materiaalopslag op steigers en hijsroutes. Controleer welke werk- en looproutes onder het werk liggen, inclusief routes van andere bedrijven.
Mogelijke maatregelen
- Technisch: gebruik kantplanken en passende opvang of afscherming tegen vallend materiaal.
- Organisatorisch: sluit de gevarenzone af en plan werkzaamheden niet boven andere werkploegen.
Machines & handgereedschap3 risicovragen
Zijn machines en gereedschap onderhouden, gecontroleerd en afgeschermd?
Controleer gereedschap op de werkplek, inclusief gehuurde middelen: afscherming, kabels en defecten. Vergelijk onderhoudsgegevens met de staat van het middel en vraag hoe defect materiaal wordt geblokkeerd.
Mogelijke maatregelen
- Technisch: herstel afscherming en kies apparatuur met passende veiligheidsvoorzieningen.
- Organisatorisch: organiseer taakgerichte controles en verwijder defect gereedschap direct uit gebruik.
Worden zaag- en boormachines volgens instructie gebruikt?
Observeer zagen en boren, ook bij kleine of lastig bereikbare werkstukken. Controleer opspannen, accessoires, terugslag en of energiebronnen vóór wisselen of reinigen zijn geïsoleerd en tegen herstart beveiligd.
Mogelijke maatregelen
- Technisch: gebruik passende opspanmiddelen en gereedschap dat bij materiaal en taak past.
- Organisatorisch: oefen de werkwijze en borg energie-isolatie tegen herstart vóór reinigen of wisselen.
Worden installaties en kabels veiliggesteld vóór elektrisch werk, boren of slopen?
Controleer tekeningen én de feitelijke locatie van leidingen. Bespreek wie spanning uitschakelt, tegen herinschakelen beveiligt en spanningsloosheid controleert; neem tijdelijke bouwstroom mee.
Mogelijke maatregelen
- Technisch: stel energiebronnen veilig en beveilig tegen onbedoeld herinschakelen vóór de taak.
- Organisatorisch: laat bevoegd en bekwaam personeel de veilige werkmethode en leidinglocatie vaststellen.
Gevaarlijke stoffen3 risicovragen
Wordt blootstelling aan kwartsstof beheerst (afzuiging, water)?
Bekijk zagen, slijpen, boren en opruimen van steen of beton. Noteer taakduur en omstanders; controleer afzuiging, watertoevoer en blootstellingsbeoordeling, ook wanneer geen stofwolk zichtbaar is.
Mogelijke maatregelen
- Bron: kies voorbewerkte onderdelen of een werkmethode die minder kwartsstof vrijmaakt.
- Technisch: gebruik passende bronafzuiging en watertoevoer; reinig stofarm en vermijd perslucht.
Is asbest geïnventariseerd vóór sloop of renovatie?
Controleer vóór verstoren van verdacht materiaal of informatie over asbest de werkplek en werkzaamheden dekt. Bespreek wat de ploeg doet bij onverwacht materiaal en hoe derden worden afgeschermd.
Mogelijke maatregelen
- Organisatorisch: laat asbestverdacht materiaal beoordelen en regel passende specialistische afhandeling vóór verstoring.
- Organisatorisch: stop bij onverwacht verdacht materiaal, zet het gebied af en laat de situatie beoordelen.
Zijn risico's van lijmen, coatings, oplosmiddelen en andere werkstoffen beoordeeld?
Maak een lijst van gebruikte producten en veiligheidsinformatiebladen. Bekijk mengen, aanbrengen en reinigen, met taakduur en ventilatie; neem houtstof en lasrook mee als deze voorkomen.
Mogelijke maatregelen
- Bron: vervang schadelijke producten of processen door een minder schadelijk alternatief waar mogelijk.
- Technisch: gebruik gesloten verwerking of gerichte afzuiging en toets of de blootstelling voldoende daalt.
Fysieke belasting2 risicovragen
Worden zware lasten met hulpmiddelen verplaatst?
Observeer lossen, intern vervoer en monteren. Beoordeel gewicht, afmetingen, frequentie, reikafstand en ondergrond; controleer of het hulpmiddel daadwerkelijk op de locatie bruikbaar is.
Mogelijke maatregelen
- Bron: laat materiaal dichter bij de montageplek afleveren en kies hanteerbare deelstukken.
- Technisch: zet geschikte hijs-, til- en transportmiddelen klaar vóór levering en montage.
Worden ongunstige werkhoudingen beperkt?
Bekijk werk op vloerhoogte, boven schouders en in krappe ruimtes. Noteer duur en herhaling en vraag naar klachten; beoordeel of werkhoogte of volgorde kan veranderen.
Mogelijke maatregelen
- Technisch: gebruik verstelbare werkplatforms, verlenggereedschap of een passende montagetafel.
- Organisatorisch: wissel belastende taken af en plan herstel op basis van de taakbelasting.
Geluid & trillingen2 risicovragen
Wordt lawaai bij machines beperkt en is passende gehoorbescherming beschikbaar voor het resterende risico?
Bepaal welke taken lawaai veroorzaken, hoe lang ze duren en wie meeluistert. Gebruik een passende blootstellingsbeoordeling of meting; controleer daarna keuze en gebruik van gehoorbescherming.
Mogelijke maatregelen
- Bron: kies stillere machines of bewerkingsmethoden en houd gereedschap goed onderhouden.
- Persoonlijke bescherming: verstrek passende gehoorbescherming voor de resterende blootstelling en controleer gebruik en pasvorm.
Wordt de blootstelling aan trillend gereedschap beperkt?
Noteer de echte gebruiksduur per gereedschap, trillingsgegevens, grip en onderhoud. Vraag naar tintelingen of gevoelloosheid; beoordeel gecombineerde blootstelling over de hele werkdag.
Mogelijke maatregelen
- Bron: kies een minder trillende bewerkingsmethode of gereedschap met lagere trillingsemissie.
- Organisatorisch: beperk gebruiksduur op basis van de blootstellingsbeoordeling en onderhoud gereedschap tijdig.
Bouwplaats & samenwerking2 risicovragen
Zijn looproutes gescheiden van bouwverkeer en hijswerk?
Loop routes tijdens leveringen en hijsen. Bekijk achteruitrijden, dode hoeken en overlap met andere ploegen; controleer of de afgesproken zones in de praktijk vrij blijven.
Mogelijke maatregelen
- Technisch: scheid voetgangers en voertuigen fysiek en richt veilige laad- en loszones in.
- Organisatorisch: plan leveringen en hijswerk met afgezette zones en duidelijke communicatie.
Stemmen betrokken bedrijven gevaarlijke werkzaamheden en wijzigingen op elkaar af?
Bespreek stof, lawaai, heet werk en energie-isolatie met alle betrokken ploegen. Controleer wie werk vrijgeeft en wat gebeurt als planning, ondergrond of werkzaamheden veranderen.
Mogelijke maatregelen
- Organisatorisch: plan onverenigbare werkzaamheden apart en wijs per werkgebied een coördinator aan.
- Organisatorisch: bespreek wijzigingen vóór de start en geef iedereen ruimte om onveilig werk te stoppen.
Organisatie en instructie2 risicovragen
Weten medewerkers hoe zij hun werk veilig uitvoeren?
Kijk mee tijdens een taak en laat medewerkers de belangrijkste risico's en maatregelen uitleggen. Controleer of instructies begrijpelijk zijn, aansluiten op de RI&E en ook gelden voor afwijkend werk; noteer wie extra uitleg of toezicht nodig heeft.
Mogelijke maatregelen
- Organisatorisch: Leg de taak uit, demonstreer veilig werken en controleer of de medewerker dit kan uitvoeren
- Organisatorisch: Wijs een aanspreekpunt aan dat toezicht houdt en instructies bij wijzigingen bijwerkt
Worden medewerkers betrokken bij de RI&E en het plan van aanpak?
Bespreek knelpunten met mensen uit verschillende functies, locaties en diensten, en waar aanwezig met de OR of PVT. Vergelijk hun ervaringen met observaties en meldingen; controleer of zij terugzien wat met hun inbreng is gedaan.
Mogelijke maatregelen
- Organisatorisch: Betrek medewerkers en hun vertegenwoordiging bij de rondgang, prioriteiten en keuze van maatregelen
- Organisatorisch: Maak de RI&E en voortgang toegankelijk en geef terugkoppeling op gemelde knelpunten
Passende bescherming voor medewerkers2 risicovragen
Krijgen jongeren, nieuwe medewerkers en uitzendkrachten passende begeleiding?
Controleer per taak wie het werk uitvoert, welke ervaring en instructie nodig zijn en welke extra regels voor jongeren gelden. Vraag nieuwe en ingeleende collega's naar hun introductie; controleer overdracht van relevante risico-informatie en toezicht tijdens het werk.
Mogelijke maatregelen
- Bron: Sluit werk uit dat voor jongeren verboden of voor de medewerker nog niet verantwoord is en kies een veilige taak
- Organisatorisch: Regel een gerichte introductie, vaste begeleider en overdracht van taakrisico's vóór de start
Kan het werk tijdig worden aangepast bij zwangerschap of gezondheidsbeperkingen?
Controleer of er een route is voor advies over zwangerschap, borstvoeding of beperkingen in het werk. Beoordeel taken en blootstelling met zo nodig vertrouwelijk advies van de bedrijfsarts; leg werkafspraken vast, geen diagnoses of medische details in de RI&E.
Mogelijke maatregelen
- Bron: Neem de relevante blootstelling of belastende taak weg op basis van de beoordeelde risico's en het advies
- Organisatorisch: Regel tijdig aangepast werk of werktijden en toegang tot vertrouwelijk bedrijfsartsadvies
Bijhouden en opvolgen2 risicovragen
Wordt de RI&E aangepast na incidenten en veranderingen in het werk?
Vergelijk de RI&E met recente ongevallen, bijna-ongevallen en veranderingen in taken, machines, stoffen, bezetting of locaties. Neem ook minder vaak uitgevoerd werk mee; controleer of oorzaken en nieuwe blootstelling tot aangepaste acties leiden.
Mogelijke maatregelen
- Organisatorisch: Beoordeel risico's vóór een verandering en na incidenten met betrokken medewerkers
- Organisatorisch: Plan een terugkerende review en verwerk bevindingen in de RI&E en het plan van aanpak
Heeft elke maatregel een eigenaar en wordt het resultaat gecontroleerd?
Controleer het plan van aanpak op prioriteit, verantwoordelijke en einddatum. Bekijk afgeronde acties op de werkplek en vraag medewerkers of de situatie is verbeterd; gebruik waar nodig een meting of deskundige beoordeling om het effect te controleren.
Mogelijke maatregelen
- Organisatorisch: Geef elke actie een eigenaar, einddatum en middelen; pak de ernstigste risico's eerst aan
- Organisatorisch: Controleer na uitvoering het effect en heropen de actie als het risico onvoldoende is verminderd